ColumnHD47
Terugblikken
Veel mensen hebben de goede gewoonte om tegen het einde van het jaar terug te kijken naar de afgelopen periode. Het is maar goed dat ons leven in stukjes verdeeld is. Zo kunnen je bepaalde gebeurtenissen plaatsen in dxe1t jaar of die maand. Je kunt ook terugblikken op je hele leven. Daar hoef je niet persxe9 oud voor te zijn. Het is altijd zinnig te kijken wat er bereikt is, wat mis ging en waardoor. Leerzaam en boeiend is dat.
Met een moeilijk woord heet terugkijken op je leven Reminiscentie. Nu kun je dat in je eentje doen, bij een borrel op een achternamiddag als de aardappels opstaan, maar soms heeft het zin dat met anderen samen te doen.
Stichting Meerwaarde organiseerde dit najaar een cursus voor senioren met de wat oubollige titel: ‘Wie ik gisteren nog was’. Zeven mensen kwamen wekelijks bij elkaar om te zoeken naar de ‘rode draad’ in hun leven. Al verhalen schrijvend, die ze elkaar voorlazen, haalden ze herinneringen op. Bijvoorbeeld aan hun schooltijd, de tweede wereldoorlog of hun eerste baantje. Dit gebeurde aan de hand van thema’s zoals: kleding, je lievelingsspeelgoed of de speciale geur die in oma’s keuken hing. Behalve die geuren riepen ook spreekwoorden of gezegdes die in een bepaalde familie gebruikt werden, veel op. Er waren prachtige uitspraken bij. Vooral opa’s konden er wat van. ‘Ik ga mijn schoenen maar eens naar huis brengen’, zei de opa van een van de cursisten als hij na een bezoekje weer weg ging. Of, na een onbevredigend bezoek aan het toilet: ‘Ach, poep je niet dan rust je toch!’ Een andere opa had wel een hele fraaie. Als hem gevraagd werd waar hij heen ging zei hij steevast: ‘Naar Froetie Froetie in de Lakrezijnstraat’. Nooit is de vertelster erachter gekomen wie of wat Froetie Froetie was en de Lakrezijnstraat bleek helemaal niet te bestaan.
Dat gezegdes heel onderdrukkend kunnen zijn bleek uit het verhaal van een ‘kind van toen’ die door haar vader met bijbelteksten om de oren geslagen werd. Niets tegenin te brengen, toch? Vader en God hadden altijd gelijk. En wat moet je met een moeder die altijd herhaalt: ‘Dat heb ik nooit gezegd’. Zo’n kind moet zich toch zijn leven lang een leugenaar voelen! Nog een hele dreigende: ‘Als je stout bent breng ik je naar het luciferkoppengesticht’.
De ‘rode draad’ mag dan een houvast zijn voor de beginnende autobiograaf, soms blijkt het een welhaast wurgend touw. Zoals voor de moeder die al vijfenveertig jaar haar gehandicapte kind verzorgt. Dag en nacht, zeven dagen per week. Schrijven kan dan een enorme uitlaatklep zijn.
Overigens vonden wetenschappers vroeger dat terugkijken, met name door oudere mensen, ongezond was. De bekende psychiater Sigmund Freud vond het maar tijdverspilling. Hoewel hij toen hij zelf ouder werd, er toch wel het nut van schijnt te hebben ingezien. Tegenwoordig ziet men het als een manier om positiever tegen het leven aan te kijken en helpt het depressies tegen te gaan. De zeven leden van de Hoofddorpse schrijfgroep zijn in ieder geval vast besloten door te gaan met schrijven. Want, wie schrijft die wxe1s niet alleen, die blijft!
Rina Brants
[img]